Những nghiên cứu gần đây đã chỉ ra mối liên hệ đáng lo ngại giữa tình trạng đái tháo đường thai kì ở người mẹ và nguy cơ mắc bệnh động kinh ở trẻ nhỏ.
Ngày đăng: 16-03-2026
6 lượt xem
Đái tháo đường thai kỳ là gì?
Đái tháo đường thai kỳ là tình trạng rối loạn dung nạp glucose ở bất kỳ mức độ nào, được phát hiện lần đầu tiên trong quá trình mang thai. Thông thường, tình trạng này sẽ biến mất sau khi sinh, nhưng những tác động của nó lên bào thai có thể kéo dài suốt đời.
Bên cạnh đó, sự dao động của đường huyết trong thai kỳ cũng có thể tác động đến môi trường sinh học mà thai nhi tiếp xúc. Nồng độ đường huyết cao kéo dài có thể dẫn đến tình trạng viêm và thay đổi chuyển hóa trong cơ thể người mẹ, từ đó ảnh hưởng gián tiếp đến sự phát triển của hệ thần kinh thai nhi.
Trong nhiều nghiên cứu mới đây, các nhà nghiên cứu đã phân tích dữ liệu của hơn hai triệu trẻ em sinh ra trong giai đoạn từ năm 2002 đến năm 2018, khoảng 8% trẻ có mẹ mắc tiểu đường trước hoặc trong thời kỳ mang thai, bao gồm tiểu đường type 1, type 2 và đái tháo đường thai kỳ. Kết quả cho thấy trẻ có mẹ mắc bất kỳ dạng đái tháo đường nào đều có nguy cơ được chẩn đoán động kinh cao hơn. Phần lớn các trường hợp được phát hiện ở giai đoạn rất sớm của cuộc đời, thường trước khi trẻ tròn ba tuổi.
Đáng chú ý, nguy cơ cao nhất được ghi nhận ở những trẻ có mẹ mắc đái tháo đường type 2 từ trước khi mang thai. Đây là dạng đái tháo đường liên quan chặt chẽ đến rối loạn chuyển hóa và tình trạng kháng insulin kéo dài. Theo các nhà nghiên cứu, điều này có thể ảnh hưởng đến môi trường phát triển của thai nhi ngay từ giai đoạn sớm.

Mẹ bị đái tháo đường thai kỳ dễ gây động kinh ở trẻ sơ sinh
Mối liên hệ giữa đái tháo đường thai kỳ và bệnh động kinh ở trẻ
Các nhà khoa học cho rằng mối liên hệ này có thể liên quan đến những biến chứng thai kỳ thường gặp ở phụ nữ mắc đái tháo đường. Những biến chứng này bao gồm sinh non, tiền sản giật hoặc phải sinh mổ.
Đây đều là các yếu tố đã được ghi nhận có thể ảnh hưởng đến sự phát triển thần kinh của trẻ. Tuy vậy, các tác giả nghiên cứu nhấn mạnh rằng kết quả này chưa chứng minh được mối quan hệ nhân quả trực tiếp giữa đái tháo đường thai kỳ và động kinh ở trẻ. Nói cách khác, việc người mẹ mắc đái tháo đường không đồng nghĩa chắc chắn trẻ sẽ phát triển bệnh động kinh.
Thay vào đó, nghiên cứu chủ yếu cho thấy một mối liên hệ thống kê giữa hai yếu tố này. Nhiều yếu tố khác như di truyền, tình trạng sức khỏe của mẹ, điều kiện chăm sóc thai kỳ hoặc các yếu tố môi trường sau sinh cũng có thể góp phần ảnh hưởng đến nguy cơ mắc bệnh ở trẻ.
Dù vậy, các chuyên gia cho rằng phát hiện này vẫn có ý nghĩa quan trọng đối với công tác chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em. Đối với phụ nữ mắc đái tháo đường trước khi mang thai hoặc được chẩn đoán đái tháo đường thai kỳ, việc kiểm soát tốt đường huyết trong suốt thai kỳ là yếu tố rất quan trọng để giảm nguy cơ biến chứng.
Ngoài ra, những trẻ sinh ra từ các thai kỳ có đái tháo đường có thể cần được theo dõi sức khỏe thần kinh cẩn thận hơn trong những năm đầu đời. Việc phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường về phát triển thần kinh hoặc co giật sẽ giúp trẻ được can thiệp kịp thời. Các nhà khoa học cũng cho biết cần thêm nhiều nghiên cứu trong tương lai để làm rõ cơ chế sinh học đứng sau mối liên hệ này.
Những hiểu biết sâu hơn sẽ giúp xác định rõ mức độ ảnh hưởng của đái tháo đường trong thai kỳ đối với sức khỏe thần kinh của trẻ, cũng như tìm ra các biện pháp phòng ngừa phù hợp.

Nguy cơ bị động kinh ở những trẻ sinh ra từ mẹ bị tiểu đường thai kỳ
Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp đái tháo đường thai kỳ đều dẫn đến động kinh ở trẻ. Nguy cơ này tăng cao hơn khi:
- Đường huyết không được kiểm soát tốt: Mức HbA1c cao trong thai kỳ là chỉ số dự báo nguy hiểm.
- Mẹ bị béo phì: Chỉ số BMI trước khi mang thai cao kết hợp với đái tháo đường làm trầm trọng thêm tình trạng viêm
- Sinh non: Trẻ sinh non từ mẹ bị đái tháo đường có hệ thần kinh chưa hoàn thiện, dễ bị tổn thương hơn.
Cách phòng ngừa và giảm thiểu rủi ro động kinh do đái tháo đường thai kỳ
- Tầm soát sớm: Tất cả phụ nữ mang thai nên thực hiện nghiệm pháp dung nạp glucose (OGTT) vào tuần thứ 24 - 28 của thai kỳ để xác định có bị tiểu đường thai kỳ hay không.
- Kiểm soát chế độ ăn uống bằng cách cắt giảm carbohydrate tinh chế như hạn chế đường, bánh mì trắng, nước ngọt; tăng cường chất xơ từ rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt giúp ổn định đường huyết và nên chia nhỏ bữa ăn giúp tránh tình trạng đường huyết tăng đột biến sau khi ăn.
- Duy trì vận động: Đi bộ nhẹ nhàng hoặc tập Yoga bầu 30 phút mỗi ngày giúp cơ thể sử dụng insulin hiệu quả hơn.
- Tuân thủ điều trị của bác sĩ: Trong trường hợp thay đổi lối sống không đủ để kiểm soát đường huyết, bác sĩ có thể chỉ định tiêm Insulin. Đây là phương pháp an toàn cho cả mẹ và bé.

Tầm soát sớm đái tháo đường thai kỳ để phát hiện các yếu tố nguy cơ
Một số biện pháp quản lý dành cho phụ nữ mang thai bị đái tháo đường thai kì
Theo dõi chỉ số đường huyết tại nhà: Mẹ bầu cần trang bị máy đo đường huyết cá nhân và kiểm tra 4 lần/ngày:
- Ngay sau khi ngủ dậy (đói).
- 1 hoặc 2 giờ sau mỗi bữa ăn chính (sáng, trưa, tối).
Chế độ ăn "Chỉ số đường huyết thấp" (Low GI)
Ưu tiên các thực phẩm có chỉ số $GI < 55$ như: yến mạch, các loại đậu, táo, súp lơ xanh. Tránh tuyệt đối các loại thực phẩm có $GI > 70$ như dưa hấu, bánh mì trắng, khoai tây chiên.
Kiểm soát cân nặng
Mức tăng cân lý tưởng cho mẹ bầu bị GDM thường chỉ nên dao động từ 7 - 12kg cho cả thai kỳ (tùy vào BMI trước khi mang thai). Việc tăng cân quá nhanh sẽ làm tăng tình trạng kháng Insulin, trực tiếp gây hại cho thai nhi.
Một số câu hỏi thường gặp
Hỏi: Tôi bị tiểu đường thai kỳ, con tôi chắc chắn sẽ bị động kinh? Trả lời: Hoàn toàn không. Nghiên cứu chỉ ra rằng nguy cơ tăng lên so với mức trung bình, nhưng tỉ lệ tuyệt đối vẫn ở mức thấp. Việc kiểm soát tốt đường huyết sẽ đưa nguy cơ này về mức tối thiểu.
Hỏi: Thuốc điều trị tiểu đường thai kỳ có gây hại cho não bộ của trẻ không? Trả lời: Ngược lại, việc không điều trị và để đường huyết cao mới chính là tác nhân gây hại cho não bộ của trẻ. Insulin là lựa chọn hàng đầu vì nó không đi qua nhau thai.
Mối liên hệ giữa đái tháo đường thai kỳ và nguy cơ động kinh ở trẻ là một lời nhắc nhở quan trọng về việc chăm sóc sức khỏe thai kỳ toàn diện. Việc kiểm soát tốt đường huyết không chỉ bảo vệ mẹ khỏi các biến chứng sản khoa mà còn là "tấm khiên" bảo vệ tương lai thần kinh của trẻ. Nếu bạn đã lỡ có một thai kỳ bị đái tháo đường, đừng quá hoảng loạn. Hãy theo dõi sát sao các mốc phát triển vận động và ngôn ngữ của con. Nếu thấy trẻ có dấu hiệu chậm phát triển hoặc có những cơn "giật mình" bất thường khi ngủ, hãy đưa trẻ đi điện não đồ (EEG) để tầm soát sớm.
ĐÔNG Y TRỊNH GIA CHUYÊN ĐIỀU TRỊ BỆNH CO GIẬT ĐỘNG KINH BẰNG PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ GIA TRUYỀN
Kế thừa và phát huy trên cơ sở điều trị thực tiễn từ nhiều bệnh nhân, qua nhiều năm. Chúng tôi ngày càng hoàn thiện bài thuốc gia truyền điều trị bệnh động kinh ở người lớn và động kinh ở trẻ em. Hiện nay có tỷ lệ khỏi bệnh trên 95%.
Để biết chi tiết vui lòng liên hệ ngay để được tư vấn:
0378 041 262 lang y Bùi Thị Hạnh: Khu Đồng Mát, phường Tân An, Thị Xã Quảng Yên, Tỉnh Quảng Ninh.
0913 82 60 68 Trịnh Thế Anh: Số nhà 10/1/2 A đường 26, Phường Linh Đông, Thủ Đức, Thành Phố Hồ Chí Minh
TÂM SỰ CỦA GIA ĐÌNH CÓ CON ĐIỀU TRỊ KHỎI BỆNH ĐỘNG KINH BẰNG ĐÔNG Y TRỊNH GIA
Gửi bình luận của bạn