Đừng chủ quan trước cơn động kinh vắng ý thức

Tìm hiểu chung cơn động kinh vắng ý thức

Hoạt động điện sinh học của não rất phức tạp, giúp đưa các thông tin từ trung ương đến khắp cơ thể. Khi hoạt động này gặp rối loạn sẽ phát sinh nhiều vấn đề, trong đó có sự xuất hiện của cơn động kinh. Bệnh động kinh (epilepsy) là một bệnh lý não đặc trưng bởi tình trạng kéo dài của các cơn động kinh và gây ra những hệ quả về sinh lý thần kinh, nhận thức, tâm lý và xã hội. Bệnh động kinh được xác định qua các trường hợp sau:

- Ít nhất hai cơn động kinh tự phát xảy ra cách nhau > 24 giờ.

- Một cơn động kinh tự phát và có khả năng tái phát cơn tiếp theo tương đương nguy cơ tái phát chung (> 60%), trong vòng 10 năm tiếp theo.

- Được chẩn đoán hội chứng động kinh.

Cơn động kinh vắng ý thức biểu hiện bằng sự ngưng đột ngột hoạt động đang làm và ý thức của người bệnh. Cơn vắng ý thức thường xảy ra ở trẻ em, bắt đầu và kết thúc đột ngột.

Ngoài ra, còn có cơn vắng ý thức giật cơ là một loại cơn vắng ý thức với các cử động giật cơ đều đặn 3 chu kỳ/giây, gây ra những cử động nhịp nhàng của tay khiến cánh tay nâng lên từ từ. Độ dài mỗi cơn từ 10 - 60 giây. Suy giảm ý thức có thể không rõ ràng trong cơn này.

Cơn động kinh vắng ý thức thường xuất hiện ở trẻ em

Triệu chứng cơn động kinh vắng ý thức

Bạn có thể dễ dàng phát hiện trẻ có các cơn động kinh vắng ý thức nếu có các biểu hiện sau:

- Nhìn chằm chằm vào khoảng không hoặc ánh nhìn trống rỗng, mất ý thức với mọi thứ đang diễn ra xung quanh. Hoặc đột ngột dừng các hoạt động đang làm nhưng không bị té ngã. Hầu hết các cơn động kinh vắng ý thức kéo dài từ 10 - 30 giây, nhưng cũng có thể kéo dài vài phút dù rất hiếm.

- Trong cơn, trẻ có thể có một số biểu hiện khác như chớp mắt, nhép miệng, liếm môi, nhai, xoa các ngón tay với nhau,...

- Sau cơn động kinh vắng ý thức, trẻ sẽ tiếp tục làm những điều đã làm trước đó. Trẻ cũng sẽ không nhớ được những hành động đã xảy ra trong cơn.

- Nếu nhiều cơn động kinh vắng ý thức xảy ra gần nhau, trẻ có thể có những hành động bối rối với những việc xảy ra quanh mình, khả năng học tập tại trường có thể ảnh hưởng. Giáo viên sẽ có những phản hồi về việc trẻ không tập trung hoặc không nghe những gì họ giảng dạy.

Cơn động kinh vắng ý thức thường được ghi nhận ở trẻ em, tuy nhiên bất cứ ai cũng có thể có các cơn động kinh vắng ý thức, ngay cả ở người trưởng thành.

Nguyên nhân gây ra cơn động kinh vắng ý thức

Nguyên nhân gây ra cơn động kinh vắng ý thức liên quan đến rối loạn hoạt động điện não, khi các tế bào thần kinh phát xung điện bất thường và đồng loạt, làm gián đoạn tạm thời chức năng ý thức.

Yếu tố di truyền được xem là nguyên nhân phổ biến, nhiều trường hợp có tiền sử gia đình mắc bệnh động kinh. Bên cạnh đó, sự phát triển chưa hoàn thiện của hệ thần kinh trung ương ở trẻ nhỏ cũng làm tăng nguy cơ xuất hiện cơn động kinh vắng ý thức. Một số yếu tố thúc đẩy cơn khởi phát gồm thiếu ngủ, căng thẳng tâm lý, ánh sáng nhấp nháy, thở nhanh kéo dài hoặc sốt cao.

Ngoài ra, các tổn thương não từ trước như chấn thương sọ não, nhiễm trùng hệ thần kinh, biến chứng khi sinh hoặc rối loạn chuyển hóa cũng có thể là nguyên nhân tiềm ẩn gây ra động kinh vắng ý thức. Mặc dù nhiều trường hợp không xác định được nguyên nhân cụ thể, việc phát hiện sớm và kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ sẽ giúp hạn chế tần suất cơn, nâng cao hiệu quả điều trị và cải thiện chất lượng sống cho người bệnh.

Một số nguyên nhân gây ra cơn động kinh vắng ý thức

Một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc phải cơn động kinh vắng ý thức

Một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc phải cơn động kinh vắng ý thức thường liên quan đến đặc điểm thần kinh và lối sống. Yếu tố di truyền đóng vai trò quan trọng khi trong gia đình có người mắc động kinh. Trẻ em có hệ thần kinh chưa hoàn thiện cũng dễ bị ảnh hưởng hơn. Ngoài ra, thiếu ngủ, căng thẳng kéo dài, sốt cao, rối loạn chuyển hóa, chấn thương sọ não hoặc nhiễm trùng thần kinh đều có thể làm khởi phát cơn. Ánh sáng nhấp nháy, thở nhanh kéo dài cũng là yếu tố nguy cơ cần lưu ý để phòng ngừa hiệu quả.

Phương pháp chẩn đoán cơn động kinh vắng ý thức

Để chẩn đoán xác định cơn động kinh vắng ý thức, phụ huynh cần đưa trẻ đến thăm khám bác sĩ chuyên khoa Nội Thần kinh. Các bác sĩ sẽ hỏi về các dấu hiệu của trẻ cũng như thời gian và tính chất của mỗi cơn động kinh. Sau đó bác sĩ sẽ chỉ định một số xét nghiệm để chẩn đoán.

Các xét nghiệm chẩn đoán cơn động kinh vắng ý thức

Một số xét nghiệm chuyên biệt giúp chẩn đoán cơn động kinh vắng ý thức bao gồm:

- Điện não đồ (EEG): Cần thiết để phân loại chính xác loại cơn này. Biểu hiện EEG của cơn vắng ý thức điển hình là phức hợp gai sóng toàn thể tần số 3 chu kỳ/giây. Người bệnh sẽ được bác sĩ yêu cầu thở nhanh và sâu, nhìn vào ánh sáng đang nhấp nháy để kích hoạt cơn động kinh.

- Chụp cắt lớp vi tính não (CT scan não) hoặc chụp cộng hưởng từ não (MRI não): Với cơn động kinh vắng ý thức, hình ảnh não có thể bình thường. Tuy nhiên CT scan và MRI não có thể giúp loại trừ các nguyên nhân khác gây cơn động kinh như u não, đột quỵ não...

Đo điện não đồ để chẩn đoán động kinh vắng ý thức

Biến chứng của cơn động kinh vắng ý thức

Khoảng 75% trẻ em có thể không còn xuất hiện cơn động kinh vắng ý thức khi đến tuổi thanh thiếu niên. Trẻ chỉ có các cơn động kinh vắng ý thức đơn thuần, không kết hợp với các loại động kinh khác có khả năng khỏi hoàn toàn hơn.

Biến chứng thường gặp nhất do cơn động kinh vắng ý thức là ảnh hưởng đến khả năng học tập và phát triển trí tuệ. Trẻ có thể thường xuyên “ngắt quãng” trong quá trình tiếp thu bài học, giảm khả năng tập trung, dẫn đến kết quả học tập sa sút và chậm phát triển kỹ năng nhận thức.

Bên cạnh đó, các cơn vắng ý thức lặp đi lặp lại có thể gây rối loạn hành vi và tâm lý. Người bệnh dễ trở nên thu mình, lo âu, thiếu tự tin do bị bạn bè, người xung quanh hiểu lầm là lơ đãng hoặc kém chú ý. Nếu không kiểm soát tốt, tình trạng này kéo dài có thể làm tăng nguy cơ trầm cảm, rối loạn cảm xúc.

Một biến chứng khác không thể xem nhẹ là nguy cơ tai nạn trong sinh hoạt hằng ngày. Cơn vắng ý thức có thể xảy ra bất ngờ khi người bệnh đang đi bộ, sang đường, leo cầu thang hoặc tham gia các hoạt động ngoài trời, làm tăng khả năng té ngã, chấn thương. Về lâu dài, việc không điều trị hiệu quả còn có thể khiến bệnh tiến triển sang các dạng động kinh khác phức tạp hơn, khó kiểm soát bằng thuốc.

LIÊN HỆ ĐIỀU TRỊ BỆNH ĐỘNG KINH AN TOÀN VÀ HIỆU QUẢ TẠI ĐÂY

Những thói quen sinh hoạt giúp hạn chế diễn tiến của cơn động kinh vắng ý thức

- Ngủ đúng giờ và đủ giấc, chú trọng chất lượng giấc ngủ.

- Uống thuốc theo đúng chỉ định của bác sĩ, hạn chế các hoạt động mang rủi ro tiềm ẩn như chơi thể thao quá mức, bơi hoặc tắm một mình, lái xe,...

- Tránh các cảm xúc tiêu cực, xúc động, căng thẳng, lo lắng.

- Luyện tập thể dục thể thao đều đặn.

- Vấn đề giao tiếp xã hội: Trẻ em và người lớn có bệnh động kinh có thể phải đối mặt với sự phân biệt đối xử trong cuộc sống hàng ngày. Vì thế, việc phổ biến kiến thức và thái độ trong cộng đồng, gia đình, bạn bè, đồng nghiệp là rất quan trọng.

- Sử dụng vòng tay y tế cho trẻ hoặc người lớn có cơn động kinh vắng ý thức nói riêng, cũng như bệnh động kinh nói chung.

Duy trì những thói quen tốt để hạn chế biến chứng động kinh vắng ý thức

Chế độ dinh dưỡng và điều trị động kinh vắng ý thức bằng Đông y

Chế độ ăn giàu chất béo, đặc biệt là thực phẩm giàu chất béo tốt như các loại hạt, quả bơ, cá béo như cá hồi, cá ngừ, cá lăng,... Cân chỉnh giảm lượng carbohydrate, tiêu thụ các loại ngũ cốc nguyên cám thay cho ngũ cốc tinh chế. Tuy nhiên, chế độ ăn này chỉ nên áp dụng nếu thuốc không kiểm soát được cơn động kinh.

Đông y điều trị cơn động kinh vắng ý thức tập trung vào việc điều hòa khí huyết, an thần và ổn định hoạt động của hệ thần kinh. Theo quan niệm Đông y, động kinh vắng ý thức thường liên quan đến các chứng như “đàm mê tâm khiếu”, “can phong nội động” hoặc “tâm tỳ hư”, khiến người bệnh xuất hiện các cơn mất ý thức thoáng qua, đờ đẫn, giảm tập trung.

Phương pháp điều trị chủ yếu là sử dụng các bài thuốc thảo dược có tác dụng hóa đàm, trấn kinh, dưỡng tâm an thần và bổ khí huyết. Một số vị thuốc thường được nhắc đến gồm viễn chí, toan táo nhân, phục thần, câu đằng, thạch xương bồ… giúp làm dịu thần kinh và giảm tần suất cơn. Bên cạnh đó, Đông y còn kết hợp châm cứu, bấm huyệt để khai thông kinh lạc, ổn định chức năng não bộ.

Ưu điểm của Đông y là hướng đến điều trị căn nguyên, hỗ trợ lâu dài và ít gây tác dụng phụ. Tuy nhiên, người bệnh động kinh vắng ý thức cần thăm khám chuyên khoa để đạt hiệu quả điều trị an toàn và bền vững.