Chế độ dinh dưỡng sinh ceton mở ra hướng mới cho bệnh động kinh kháng thuốc

Động kinh kháng thuốc (theo định nghĩa của ILAE, áp dụng từ năm 2009), là tình trạng thất bại với hai phác đồ sử dụng thuốc chống động kinh được dung nạp tốt, lựa chọn và sử dụng phù hợp (dù là đơn trị liệu hay kết hợp) để đạt được mục tiêu kiểm soát cơn động kinh kéo dài.

Theo thống kê y khoa, bệnh động kinh kháng thuốc chiếm tỉ lệ khoảng 30%, là thách thức lớn trong thực hành lâm sàng. Bộ Y tế ước tính 710.000 người Việt mắc bệnh động kinh trong đó trẻ em chiếm 30 - 40%, khoảng 213.000 người bị động kinh kháng thuốc.

Động kinh kháng thuốc có thể gặp ở mọi lứa tuổi, tuy nhiên theo các nghiên cứu thống kê hiện nay, tỉ lệ bị động kinh kháng thuốc nhiều nhất, phổ biến nhất là nhóm trẻ em, nhất là ở các trẻ có tiền sử sinh ngạt, có nhập viện sau khi sinh, động kinh ở trẻ sơ sinh, động kinh trong năm đầu đời, tiền sử co giật ở trẻ sơ sinh và động kinh có triệu chứng.

Giải pháp mở ra cơ hội cho bệnh nhân động kinh kháng thuốc

Vừa qua, Bộ Y tế Việt Nam đã chính thức ban hành hướng dẫn chế độ dinh dưỡng sinh ceton cho người bệnh động kinh kháng thuốc.

Chế độ dinh dưỡng sinh ceton cho bệnh nhân động kinh là phương pháp dinh dưỡng được thiết kế với hàm lượng chất béo rất cao, protein vừa đủ và carbohydrate rất thấp, nhằm tạo ra trạng thái chuyển hóa đặc biệt gọi là ketosis, từ đó tạo ra những ảnh hưởng tích cực đến hoạt động điện học của não bộ.

Việc sử dụng chế độ dinh dưỡng sinh ceton trong điều trị bệnh động kinh kháng thuốc được áp dụng cách đây hơn 100 năm, được ghi nhận là mang đến hiệu quả giúp giảm ít nhất trên 50% số cơn co giật ở những bệnh nhi không còn đáp ứng với thuốc.

Ở người trưởng thành, các nghiên cứu cho thấy chế độ ăn sinh ceton có khả năng giúp giảm trên 50% cơn co giật ở 22-70% người bệnh với chế độ keto cổ điển và 12-67% với biến thể MAD (chế độ ăn Atskin cải tiến - Modified Atkins Diet) của chế độ ăn keto, thậm chí một số người bệnh hoàn toàn hết cơn.

Điểm nổi bật của hướng dẫn chế độ dinh dưỡng sinh ceton cho người bệnh động kinh kháng thuốc do Bộ Y tế ban hành là đưa ra các tiêu chuẩn kỹ thuật cụ thể cho từng loại chế độ dinh dưỡng sinh ceton.

Từ chế độ ăn keto cổ điển (4:1, 3:1) đến các biến thể hiện đại hơn như chế độ ăn Atskin cải tiến (MAD - Modified Atkins Diet), chế độ ăn chỉ số đường huyết thấp (LGIT - Low Glycemic Index Treatment), và chế độ ăn giàu chất béo MCT (MCT - Medium Chain Triglyceride).

Chế độ ăn ceton dành cho bệnh nhân động kinh kháng thuốc

Chế độ dinh dưỡng sinh ceton là gì?

Chế độ dinh dưỡng sinh ceton (Ketogenic Diet – KD) là chế độ ăn giàu chất béo, hạn chế tối đa tinh bột và đường, cung cấp lượng đạm vừa phải. Khi cơ thể thiếu hụt glucose – nguồn năng lượng chính, gan sẽ chuyển hóa chất béo thành thể ceton, sử dụng làm năng lượng thay thế cho não bộ.

Ban đầu, chế độ dinh dưỡng sinh ceton được áp dụng chủ yếu cho trẻ em bị động kinh kháng thuốc. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu gần đây cho thấy phương pháp này cũng mang lại hiệu quả tích cực ở người lớn mắc động kinh khó kiểm soát.

Cơ chế kiểm soát cơn động kinh của chế độ sinh ceton

Các nhà khoa học cho rằng chế độ sinh ceton giúp kiểm soát động kinh thông qua nhiều cơ chế:

- Ổn định hoạt động điện não, giảm kích thích quá mức của tế bào thần kinh

- Tăng chất dẫn truyền thần kinh ức chế (GABA), giúp não bộ “dịu” hơn

- Giảm viêm và stress oxy hóa trong não

- Cải thiện chức năng ty thể – “nhà máy năng lượng” của tế bào thần kinh

Nhờ đó, nhiều bệnh nhân động kinh được ghi nhận giảm rõ rệt số cơn động kinh, thậm chí có trường hợp không còn lên cơn sau một thời gian tuân thủ chế độ ăn nghiêm ngặt.

Một thực đơn gợi ý cho chế độ dinh dưỡng sinh ceton 

Lợi ích của chế độ sinh ceton với bệnh động kinh kháng thuốc

Chế độ dinh dưỡng sinh ceton được đánh giá là hướng đi mới đầy triển vọng cho người bệnh động kinh kháng thuốc nhờ những lợi ích nổi bật:

- Giảm tần suất và mức độ cơn động kinh

- Hỗ trợ giảm liều thuốc Tây y trong một số trường hợp

- Ít tác dụng phụ nếu được theo dõi và xây dựng đúng cách

- Cải thiện khả năng tập trung, tỉnh táo ở một số người bệnh

Tuy nhiên, chế độ này cần được xây dựng cá nhân hóa, có sự giám sát của bác sĩ và chuyên gia dinh dưỡng để tránh nguy cơ rối loạn chuyển hóa, thiếu vi chất hoặc mệt mỏi kéo dài.

Thực phẩm và gợi ý thực đơn 1 ngày cho chế độ ăn sinh ceton

Trong chế độ dinh dưỡng sinh ceton cho bệnh nhân động kinh, việc lựa chọn thực phẩm đóng vai trò then chốt nhằm duy trì trạng thái sinh ceton ổn định, từ đó hỗ trợ kiểm soát cơn động kinh kháng thuốc. Nguyên tắc chung là tăng chất béo tốt, hạn chế tối đa tinh bột và đường, đồng thời bổ sung đạm ở mức vừa phải.

Các nhóm thực phẩm phù hợp trong chế độ ăn sinh ceton

- Chất béo tốt: dầu dừa, dầu ô liu, dầu bơ, mỡ cá, bơ động vật, các loại hạt (hạnh nhân, óc chó, hạt macadamia).

- Thực phẩm giàu đạm: thịt bò, thịt gà, cá hồi, cá thu, trứng, hải sản.

- Rau ít tinh bột: bông cải xanh, súp lơ, rau bina, cải xoăn, dưa leo, bí ngòi.

- Sản phẩm từ sữa nguyên béo: phô mai, sữa béo, sữa hạnh nhân không đường, sữa dừa.

- Gia vị tự nhiên: muối biển, tiêu, nghệ, gừng, hành, tỏi (dùng lượng vừa phải).

Một số nhóm thực phẩm tốt cho bệnh nhân động kinh

Người bệnh động kinh cần tránh các thực phẩm giàu tinh bột như cơm, bánh mì, mì, khoai, ngô; hạn chế trái cây ngọt và tuyệt đối tránh đường tinh luyện nếu áp dụng chế độ dinh dưỡng sinh ceton.

Gợi ý thực đơn sinh ceton trong 1 ngày

- Bữa sáng: Trứng chiên bơ kèm bơ quả và một ít phô mai; trà thảo mộc hoặc cà phê đen không đường.

- Bữa trưa: Cá hồi áp chảo dầu ô liu, ăn kèm salad rau xanh trộn dầu dừa; canh rong biển nấu béo.

- Bữa phụ: Một nắm nhỏ hạt óc chó hoặc hạnh nhân; sữa dừa không đường.

- Bữa tối: Thịt gà hoặc thịt bò hầm rau ít tinh bột (bí ngòi, súp lơ); tráng miệng bằng sữa hạnh nhân không đường.

LIÊN HỆ ĐIỀU TRỊ BỆNH ĐỘNG KINH AN TOÀN VÀ HIỆU QUẢ TẠI ĐÂY

Điều trị bệnh động kinh bằng Đông y an toàn và bền vững

Song song với dinh dưỡng sinh ceton trong điều trị bệnh, Đông y điều trị bệnh động kinh đang ngày càng được nhiều người bệnh lựa chọn nhờ tính an toàn, điều trị từ căn nguyên và phù hợp sử dụng lâu dài.

Theo y học cổ truyền, động kinh thuộc phạm vi các chứng như “kinh giản”, “phong giản”, nguyên nhân liên quan đến phong, đàm, hỏa, ứ huyết và sự suy yếu của tạng tâm, can, thận. Mục tiêu điều trị của Đông y không chỉ là cắt cơn mà còn điều hòa khí huyết, an thần, bổ não và nâng cao chính khí.

Ưu điểm của Đông y trong điều trị động kinh

Điều trị động kinh bằng Đông y mang lại nhiều lợi ích đối với người bệnh như: 

- Tác động toàn diện lên cơ thể, không chỉ riêng hệ thần kinh

- Ít tác dụng phụ, phù hợp sử dụng lâu dài

- Giúp cải thiện giấc ngủ, giảm lo âu, ổn định tâm thần

- Hỗ trợ giảm tần suất cơn và hạn chế tái phát

Kết hợp Đông y và chế độ sinh ceton là hướng điều trị toàn diện cho bệnh nhân động kinh

Sự kết hợp giữa chế độ dinh dưỡng sinh ceton và điều trị động kinh bằng Đông y được xem là giải pháp toàn diện cho bệnh nhân động kinh kháng thuốc. Nếu chế độ sinh ceton tác động mạnh mẽ lên hoạt động điện não và chuyển hóa năng lượng, thì Đông y lại giúp điều hòa cơ thể, nâng cao sức đề kháng và ổn định tâm thần.

Kết hợp chế độ dinh dưỡng sinh ceton và thuốc đông y trong điều trị bệnh động kinh

Để đạt hiệu quả và đảm bảo an toàn, người bệnh cần lưu ý:

- Không tự ý ngừng hoặc giảm thuốc Tây y khi chưa có chỉ định

- Điều trị Đông y nên thực hiện tại cơ sở uy tín, thầy thuốc có chuyên môn

- Kết hợp lối sống lành mạnh, ngủ đủ giấc, tránh stress

Chế độ dinh dưỡng sinh ceton đang mở ra hướng đi mới đầy triển vọng cho bệnh động kinh kháng thuốc, trong khi điều trị động kinh bằng Đông y mang lại giải pháp an toàn, hiệu quả và bền vững. Sự kết hợp hài hòa giữa dinh dưỡng khoa học và y học cổ truyền không chỉ giúp kiểm soát cơn động kinh mà còn nâng cao sức khỏe toàn diện cho người bệnh. Đây chính là xu hướng điều trị hiện đại, nhân văn và phù hợp với nhu cầu lâu dài của cộng đồng người mắc động kinh.

ĐÔNG Y TRỊNH GIA CHUYÊN ĐIỀU TRỊ BỆNH CO GIẬT ĐỘNG KINH BẰNG PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ GIA TRUYỀN

Kế thừa và phát huy trên cơ sở điều trị thực tiễn từ nhiều bệnh nhân, qua nhiều năm. Chúng tôi ngày càng hoàn thiện bài thuốc gia truyền điều trị bệnh động kinh ở người lớn và động kinh ở trẻ em. Hiện nay có tỷ lệ khỏi bệnh trên 95%.

Để biết chi tiết vui lòng liên hệ ngay để được tư vấn:

0378 041 262 lang y Bùi Thị Hạnh: Khu Đồng Mát, phường Tân An, Thị Xã Quảng Yên, Tỉnh Quảng Ninh.

0913 82 60 68 Trịnh Thế Anh: Số nhà 10/1/2 A đường 26, Phường Linh Đông, Thủ Đức, Thành Phố Hồ Chí Minh

TÂM SỰ CỦA GIA ĐÌNH CÓ CON ĐIỀU TRỊ KHỎI BỆNH ĐỘNG KINH BẰNG ĐÔNG Y TRỊNH GIA